Bouwprocesbesluit

Deze tekst komt volledig uit het artikel: "Het Bouwprocesbesluit belicht; Veiligheid gedurende de bouw" van Adri Frijters (Arbouw) en geeft een korte samenvatting en uitleg van taken en rollen volgens het bouwprocesbesluit.

Verplichtingen opdrachtgever

Aanmelden projecten bij de Inspectiedienst SZW (voorheen de Arbeidsinspectie), waarvan de geraamde duur meer dan dertig werkdagen is en waarbij meer dan twintig werknemers tegelijkertijd op de bouwplaats werken. Deze verplichting geldt ook bij een geraamde bouwtijd van meer dan vijfhonderd mandagen.

Als twee of meer werkgevers de werkzaamheden zullen verrichten, dient de opdrachtgever een coördinator ontwerpfase aan te wijzen. De opdrachtgever moet nagaan of de coördinator ontwerpfase zijn werkzaamheden ook juist uitvoert.

Verantwoordelijk is de opdrachtgever ook voor aandacht die veiligheid en gezondheid in het ontwerp moeten krijgen. Hij moet erop toezien dat deze verplichting wordt nageleefd.

Ook moet hij een besteksanalyse toevoegen aan de aanbestedingsstukken. Bij twee of meer werkgevers moet de opdrachtgever er voor zorgen dat hij naast het aanwijzen van de coördinator ontwerpfase ook een schriftelijke overeenkomst aangaat met één 'bouwwerkgever', die een coördinator uitvoeringsfase benoemt.
 

Ontwerper

Op de tekentafel moet al rekening worden gehouden met de arbo-consequenties van een ontwerp.

De ontwerper moet erop toezien dat de materialen geen risico's opleveren: wat zijn de gewichten en afmeting en de ruwheid en giftigheid ervan.

Daarnaast moet hij zich afvragen welke (on)mogelijkheden er zijn voor een veilige bouwplaatsinrichting, zoals voorzieningen voor bouwplaatsafbakening.  Arbouw heeft voor de ontwerper checklisten beschikbaar, waarmee hij eenvoudig invulling aan zijn taken kan geven.

Werkgever

beoordelen of de knelpunten die zijn vastgelegd in het Veiligheids- en Gezondheidsplan (V&G-plan) doeltreffend kunnen worden aangepakt.

Op basis van het V&G-plan dient de werkgever maatregelen te treffen om de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te beschermen. Deze maatregelen moeten voldoen aan minimumvoorschriften.

Het is een taak van de coördinator uitvoeringsfase de maatregelen van verschillende partijen (bijvoorbeeld van hoofd- en onderaannemers) op elkaar af te stemmen.

De aannemer heeft ook de taak om te komen tot goede samenwerking met andere werkgevers op de bouwplaats, en hij dient maatregelen te nemen om zo min mogelijk lichamelijke belasting bij het intern transport van verschillende materialen te laten ontstaan.

Verder moet de werkgever erop toezien dat het veiligheids- en gezondheidsplan wordt nageleefd en dient hij rekening te houden met de aanwijzingen van de coördinator voor de uitvoeringsfase. De werkgever die is aangewezen door de opdrachtgever om de coördinator uitvoeringsfase te benoemen heeft enkele speciale taken.

Hij moet er voor zorgen dat de coördinator uitvoeringsfase zijn werkzaamheden kan uitvoeren. Tevens dient hij toezicht te houden op de naleving van de taken van deze coördinator. Bij ingebreke blijven kan hij niet alleen civiel-rechtelijk worden aangesproken (wanprestatie), maar ook strafrechtelijk (door de Inspectiedienst SZW).

Coordinator ontwerpfase

het coördineren van de preventieprincipes in de ontwerpfase;

het opstellen van een veiligheids- en gezondheidsplan; - het samenstellen van een dossier met technische specificaties van het bouwwerk en arbo-voorzieningen als glazenwassersinstallaties, aanslagconstructies en steigerveranderingen, voor zover die van belang zijn voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers. Na oplevering wordt dit dossier ter beschikking gesteld aan de eigenaar of beheerder van het bouwwerk

Coordinator uitvoeringsfase 

coördineren van de toepassing van de maatregelen en voorzieningen van de afzonderlijke werkgevers, die noodzakelijk zijn om de veiligheid en gezondheid van de werknemers te beschermen;
organiseren van de samenwerking tussen de werkgevers op de bouwplaats;
het aanspreekpunt zijn voor I-SZW;
organiseren van de controle op de naleving van het Veiligheids- en Gezondheidsplan. In voorkomende gevallen kan hij ook aanwijzingen geven die de werkgevers dienen op te volgen;
het dossier en het Veiligheids- en Gezondheidsplan aanvullen;
maatregelen treffen opdat alleen bevoegde personen de bouwplaats betreden

• Brochure Ontwerp en Arbeidsomstandigheden. Deze publikatie biedt ontwerpers en architecten handreikingen en adviezen om in het ontwerp ook rekening te houden met de arbeidsomstandigheden op de bouwplaats.
• voor de coördinatoren ontwerpfase de cursus Coördinatie Arbeidsomstandigheden Ontwerpfase
• Ook voor de coördinator uitvoeringsfase verzorgt Arbouw een cursus. Daarnaast geeft zij workshops over het Bouwprocesbesluit.